Gebruiksgemak wint

De cd werd ooit aangeprezen als de drager met het betere geluid. Weg met krassen; nu met nog meer hoog en nog meer laag. Oorstrelend! De cd is een succes geworden, maar niet dankzij de geluidskwaliteit.

Ten eerste zijn de installaties in de huizen van laag niveau, ten tweede staan ze niet goed voor het oor gepositioneerd. Maar dat maakt niet uit. De schijf is een succes geworden omdat het zo handig was dat je geen plaat meer hoefde om te draaien, dat je simpel van track 1 naar track 4 kon springen en niet langer meer met de naald naar de juiste groef op zoek hoefde. Gebruiksgemak was de winnende factor.

De dvd werd aangeprezen als de drager met het betere beeld. Weg met storende opnamen. Oogstrelend! De dvd is een succes geworden, maar nooit door de beeldkwaliteit. De dvd was simpelweg handiger en completer dan de video. Door het handige menu, door extra’s, doordat de speler onthoudt waar je gebleven bent, etcetera. De beeldkwaliteit? Onze tv’s zijn niet zodanig dat ze echt goede kwaliteit aankunnen. Makkelijk mee te nemen, simpel te bedienen, gebruiksgemak was wederom de winnende factor.

De iPod toonde aan dat het nooit om beeld- of geluidskwaliteit is gegaan. De iPod kon echt makkelijk hoogwaardig gedigitaliseerde muziek en beeld aan. Maar wat deden mensen? Ze zetten massaal tracks van inferieure kwaliteit op hun apparaat. Het bleek hun om de liedjes te gaan, niet om de maximale hoeveelheden bits en bytes. De iPod is zo lekker makkelijk. Er kan zo ideaal veel op. Alles altijd bij de hand. Eenvoudig bladeren, eenvoudig vinden. Opnieuw: gebruiksgemak als winnaar.

Nu proberen partijen ons HD door de strot te duwen. Ik zeg niet dat ik tegen mooie beelden ben, maar keer op keer is aangetoond dat zogenoemde objectieve kwaliteit niet van doorslaggevend belang is. Want wat laat de digitalisering zien? Dat kabelaars, producenten van spelers, maar ook entertainmentbedrijven ons weer proberen in de val van ‘betere kwaliteit’ te laten lopen.

Niemand is tegen die kwaliteit, maar gebruiksgemak is uiteindelijk waar het om gaat. We weten allemaal dat hoogwaardige beeldkwaliteit haalbaar is, maar kijken zonder bezwaar naar You Tube-filmpjes van inferieure beeldkwaliteit in ‘De wereld draait door’. Als de filmpjes een andere (vaak subjectieve) waarde hebben (vermakelijk, informatief, et cetera), is de objectieve kwaliteit van secundair belang.

Ik heb een Canon XL1, een dure grote videocamera, en een Flip Video, een goedkope kleine camera. Objectief gezien is de eerste veruit de beste, maar ik heb de laatste altijd bij me. Dat apparaat past namelijk in mijn binnenzak, met dat apparaat kan ik zonder na te denken opnemen, met dat apparaat kan ik met een simpele handeling op internet publiceren. Ik weet echt wel dat de beelden van de XL1 beter zijn, maar ik kies voor het gebruiksgemak en weet dat de kijker die kwaliteit ook goed genoeg vindt.

Hoe komt het toch dat het gebruiksgemak van zoveel software zo dramatisch slecht is? Het geldt op alle terreinen, maar zeker in de wereld van de muziek. Ik ga al heel wat jaren mee. Begon ooit met Notator – dat werd later Logic, dat inmiddels door Apple is overgenomen. Het is zo’n programma waarvan ik weet dat het alles kan, maar waarvan ik ook weet dat ik het allemaal nooit ga snappen. Te moeilijk, te ingewikkeld. Alleen te snappen door de professionals.

Ableton Live heeft laten zien dat het ook anders kan. De kritiek van de pro’s was aanvankelijk dat het Ableton-geluid minder was dan dat van concurrenten, maar dat was geen probleem voor het gros van de muzikanten. Die zagen de kracht van de eenvoud. Ableton Live was de eerste software waarmee je simpel en snel muziek kon componeren. En live mee kon jammen. Het gebruiksgemak was groot en dus werd het een succes.

Te weinig mensen leren van dit soort successen. Kom op, bouwers van software: techniek en mogelijkheden zijn belangrijk, maar gebruiksgemak moet voorop staan. Er is nog een wereld te winnen!